Lk 10, 38-42
0. TESTUA
Bidean zihoazela, Jesus herrixka batean sartu zen, eta Marta zeritzan emakume batek etxean hartu zuen.
Bazuen honek Maria izeneko ahizpa bat, eta hau, Jaunaren oinetan jarrita, honen hitza entzuten zegoen. Marta, berriz, lanpetua zebilen etxeko zereginetan. Orduan, Jesusengana joan eta esan zion:
–Jauna, ongi ikusten al duzu nire ahizpak etxeko lan guztiak nire gain uztea? Esaiozu laguntzeko.
Jaunak, ordea, erantzun zion:
–Marta, Marta, gauza askorengatik zabiltza kezkaz eta larri; baina bat bakarra da beharrezko. Alderik onena aukeratu du Mariak, eta ez dio inork kenduko.
1-TESTUAren IRUZKINA
Lukas da gertakari hau kontatzen duen bakarra, eta Jesusen bizitza publikoan emakumeak duen garrantzia berriro ere nabarmentzen du. Lukasentzat, ziurrenik, bi emakumeetako bakoitza Jesusen jarraitzaile mota bat da: Marta Itun Zaharra, legea betetzea helburu duena, eta besteek berak egiten duena egitea nahi duena. Erlijiotasun kanpokoagoa, betetzekoa, egitekoa. Mariak Jesusen jarrera sakonak atzematea bilatzen du, bere izatea eraldatzen dutenak. Jentilen kultura gehiago ordezkatzen du. Martak etxean hartzen du, Mariak bihotzean hartzen du. Lukas paganoen ebanjelaria, juduen munduko aurreiritzietatik libreagoa da.
Testu honek espiriturik gabeko, barne-ezagutzarik gabeko, kontenplaziorik gabeko jarduera bat gainditzen laguntzen digu. Baina ekintza batera eramango ez gaituen kontenplazioa ere gainditu behar dugu. Gauza Jesusek beste toki batean esaten duen bezala joango litzateke: “nire hitz hauek entzun eta praktikan jartzen ez dituenak, bere etxea hondar gainean eraiki zuen gizon zoro baten antza du”. Harkaitzaren gainean eraikitzea entzutea eta horren arabera jokatzea da.
Bitxia da kontakizun hau, non, Maria, Jesusen oinetan eserita zegoen emakumea, bere hitza entzuten ari baitzen. Horrela irakasten zieten maisuek ikasleei, beren oinetan. Baina ikasleak beti gizonak ziren. Maria, emakume bat, ikasle gisa agertzen da. Horrek kontrapisu egiten zion gizarte hartan bizi zenari. Rabinoen esaera batzuek hala diote: “Emakume bati Tora irakasten dionak ergelkeriak irakasten dizkio. Hobe litzateke Tora sugarretan desagertzea, emakumeari entregatu aurretik. Madarikatua bere alabari Tora irakasten diona” etab. Nola liteke gizon eta emakumeen arteko berdintasuna hainbeste bilatzen duen maisu batek, hogei mende geroago, jarraitzaile talde bat izatea, bai, ordea, emakume asko, baina hain presentzia instituzional esanguratsu gutxikoak.
2. Otoitzean hasten gara – ISILTASUNA EGITEN DUGU.
Kokaeraren bila gabiltza… ez oso artega ez oso eroso. Oinpeak zoruaren arrimuan. Sorbalda zuzen.
– Eta arnasa hartzen dugu behin baino gehiagotan arnasgora sakonak eginez. Arnasketak (itotzen gaituzten) pentsamenduetatik irteten laguntzen digu eta orainaldian zentratzen gaitu. Arnasketak bizi-erritmoarekin ko- nektatzen laguntzen digu. Bizirik mantentzen gaituena da. Arnasa hartzen jarraitzen dugu eta lasaituz goaz. Gure kezketatik distantzia hartzen dugu.
– Arnasa hartzean, gure barneko gune horretara sartzen gara, non bakean aurkitzen garen, non geure burua-rekin topo egiten dugun… eta bertan bizi eta gainditzen gaituen Ongiarekin ere topo egiten dugun, gure Bizi Iturriarekin. Gure isiltasun-gunea aurkituz goaz. Arnasa hartzen jarraitzen dugu. Isiltasuna ez da zaratarik eza, egorik (nirik) eza baizik.
Testua kontenplatzera pasa baino lehen, bi jarrera hauek prestatzen ditugu: konfiantza (ni eramaten uzten diot Jaunari, Bere eskuetan jartzen naizela) eta jarduna edo dedikazioa.
3. IKUSI, ENTZUN, TESTUA DASTATU. Nik AURKEZTU DUT (ESCENA BERRIKUSTEN DUT). IKUSI, ENTZUN, GUSTATU…
OHARRA: Eten puntuak gelditzeko eta behatzeko (gustatzeko eta sentitzeko) lekua izan daitezela.
Betanian (ogiaren etxean) nago, bertan banengo bezala… Esenio taldearen etxe honetan, bidean botatako hainbeste lagunentzako harrera-komunitatean, ikusten dut Jesus Hamabiekin ere etortzen dela, ohi zuen bezala, atsedena hartzera, jatera, lo egitera eta indarrak berreskuratzera… Jesus ikusten dut Lazaro, Marta eta Maria agurtzen… iristean, zalaparta sortzen da etxean, lagun zaharrak… abegi, harrera ona, bakearen musua, oinetarako ura… Familia giroa dastatzen dut…
Apostoluek janari batzuk ematen dizkiote etxeari, etxeko beste pertsonekin otordu berezi bat egin dezaten… Jesus iristean Mariak dena uzten du (ez bakarrik kanpoko zereginak, baizik eta bere interes pertsonalak ere) eta Jesusen oinetan entzuten du… miresten dut Tora garai hartan emakumeei irakatsia izatea… Hamabien aurpegian harridura ikusten dut… Eta Jesusen erabakiez gozatzen dut gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna bultzatuz… eta aukera honetaz gozatzen dut…
Eta Martari begiratzen diot, etxeko zereginetan sartuta jarraitzen baitu, eta presarik ez duenaren presaz larritzen da… eta une batean Jesusi esaten dio: “Jauna, ez zaizu axola nire ahizpak bakarrik uztea lan guztiarekin? Esaiozu laguntzeko”. Eta Jesusek maitasunez begiratzen dio: “Marta, Marta, gauza askorengatik kezkatzen eta urduritzen zara. Hala ere, bakar bat da beharrezkoa. Mariak zatirik onena aukeratu du eta ez zaio kenduko”… errutinagatik egiten ari garena gelditzen ikastea eskatzen dut, eta Jesusek guregana egiten duen “bisita” aprobetxatzea Mariak bezala gure interesetatik irteteko, isilarazteko eta Jainkoari entzuteko denbora ateratzeko… ikasteko nire denbora hartzen dut…
4.-JESUS ETA BIOK.
Jesusen ondoan jartzen naiz, Maria bere oinetan duela… eta Jesusi entzuten diot: “Jainkoak zaintzen gaitu uzta biltzen ez duten eta aletegietan gordetzen ez duten zeruko hegaztiak baino gehiago… Jainkoak presente egin nahi du ez bakarrik naturan, baita gizaterian ere, eta emakumeengan Herriaren salbazioaren historian… Ruth, Ana, Noemi… gauzak Jainkoaren bihotzaren arabera egin zituzten eta zu gauza berera deitua zaude”… emakume eta gizonen arteko berdintasun uneak dastatzen ditut historian eta salbazio historian…
Eta egoera horretan, hitza hartzera animatzen naiz, eta Jesusi esaten diot: “Nik ere bizitzaren abiadurekin nire matrakari jarraitzen diot: etxeko lanak, esku artean daramatzadan proiektuak, planak… dena hitza entzuten gelditzea izan ezik, ea zer nahi duen, Jainkoak, nire plan eta proiektuekin edo beste zerbait nahi duen”… Eta nire interes eta motibazio berekoietatik ateratzen nauen… bere deia eta hitza entzuten ikasteko eskatzen diot, eta bihotzez eskatzen diot…
Jesusek esaten dit: “Gera zaitez eguneko uneren batean, arnasa hartu, konektatu zure pertsonarekin, eta zure barruan bizi den Jainkoarekin… berrikusi nori eskaintzen diozun denbora… Eta begira ea behar dutenei ematen diezun, zure esku daudenei eta benetan behar zaituztenei… Begira, halaber, nola antolatzen duzun zure denbora, sare sozialetan asko galtzen duzun… edo zure bizitzan otoitza, lana, familia-komunitatea eta atsedena sartzen diren”… nire bihotzean gordetzen ditut haren hitzak eta nire denbora hartzen dut nire egiteko…
5. Eta otoitza bukatzen ari gara Jesusekin SOLASean.
Otoitzean bizi izandakoa jasotzen dut. Gehien iritsi edo sartu zaidana kontatzen diot, … niretzat zela ematen zuena… gehien identifikatu naizen hura: testu bat, hitz bat, irudi bat… Eta zerbait eskatzen diot edo eskerrak ematen dizkiot agur keinu batez (eskuak elkartuz), esker ona (nire eskuak irekiz) edo onarpena adieraziz (gurutzearen seinaleaz), eta berriro itzultzen naiz leku honetara: oinak askatzen ditut, eskuak irekitzen ditut, begiak ere bai… Eta bizi izandakoa idazten amaitzen dut, nire bizitzan tinkatzen lagun diezadan.
